Γενοκοτονία των Αρμενίων: Γκρεμίζει ή χτίζει γέφυρα ο Πάπας Φραγκίσκος;
Στις 24 Απριλίου οι Αρμένιοι τιμούν τα θύματα μιας σφαγής που περίπου είκοσι χώρες, ανάμεσά τους η Ελλάδα, η Γερμανία, η Γαλλία και η Ιταλία, έχουν αναγνωρίσει ως γενοκτονία.
Η φετινή 24η Απριλίου προκαλεί νευρικότητα στην Άγκυρα για δύο λόγους. Ο ένας είναι ότι συμπληρώνονται εκατό χρόνια από την τραγωδία που στοίχισε τη ζωή σε εκατοντάδες χιλιάδες ζωές και το Ερεβάν ετοιμάζεται να τιμήσει τα θύματα με μια τελετή στην οποία έχουν δηλώσει ότι θα παραστούν Ολάντ και Πούτιν. Ο δεύτερος λόγος είναι ότι ανάμεσα σε αυτούς που πρόφεραν την απαγορευμένη λέξη περιλαμβάνεται από προχθές και ο Πάπας Φραγκίσκος.
Ο προκαθήμενος της Καθολικής Εκκλησίας χοροστατούσε στη λειτουργία στο Βατικανό για τα εκατό χρόνια ενός γεγονότος που έως τότε αναφερόταν ως «μεγάλο κακό». Αυτό τον όρο είχε προτιμήσει ο προηγούμενος Πάπας Βενέδικτος ΙΣτ”.
Η εκλογή του Γερμανού καρδιναλίου, το 2005, είχε γίνει δεκτή με καχυποψία από την Αγκυρα, όπου πολλοί έλεγαν ανοικτά ότι το Βατικανό εξέλεξε έναν Πάπα που «δεν μας θέλει στην Ευρώπη». Ο περιφραστικός όρος που επιστράτευσε ο Βενέδικτος στα οκτώ χρόνια της θητείας του θεωρήθηκε ένα είδος γέφυρας από το Βατικανό προς την Τουρκία.
Η γέφυρα αυτή υποτίθεται ότι κόπηκε προχθές. Ο Φραγκίσκος δεν δίστασε να πει ότι η σφαγή των Αρμενίων ήταν «η πρώτη γενοκτονία του 20ού αιώνα». Σύμφωνα με αναλυτές, ωστόσο, η πρόθεση του αργεντινού Πάπα δεν ήταν να γκρεμίσει τη γέφυρα που είχαν χτίσει οι προκάτοχοί του, αλλά να φέρει πιο κοντά την Άγκυρα και το Ερεβάν. Πηγές από το Βατικανό εξηγούσαν στα ιταλικά μέσα ότι ο ποντίφικας είναι πεπεισμένος πως δεν μπορεί να υπάρξει ειρήνη όσο σκεπάζεται η αλήθεια.
Για να νικηθεί το κακό, επισημαίνουν, πρέπει να μιλήσουμε για αυτό και να το αναγνωρίσουμε. Όπως σημειώνουν, εξάλλου, ο Φραγκίσκος δεν αναφέρθηκε μόνο στη γενοκτονία των Αρμενίων αλλά και σε άλλες «δύο ανήκουστες τραγωδίες» του 20ού αιώνα, τις οποίες προκάλεσαν ο ναζισμός και ο σταλινισμός. Κι έπειτα, πολύ πρόσφατα είχε μιλήσει για «άλλες μαζικές σφαγές όπως στην Καμπότζη, στη Ρουάντα, στο Μπουρούντι και στη Βοσνία».
Κανείς δεν αρνείται τα γεγονότα σε όλες αυτές τις τραγωδίες. Σχεδόν μόνη η Άγκυρα εξακολουθεί να επιμένει ότι τα θύματα των Νεοτούρκων στην Αρμενία ήταν 250.000-500.000, ενώ οι ιστορικοί έχουν καταλήξει ότι στην πραγματικότητα ξεπερνούν τα 1,3 εκατ. Στην ουσία, η Άγκυρα αρνείται να παραδεχθεί το προφανές.
Η επέτειος
Τον περασμένο χρόνο ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε εκφράσει τα «συλλυπητήρια» στους απογόνους των θυμάτων της γενοκτονίας. Η παρουσία των ξένων ηγετών στο Ερεβάν στις 24 Απριλίου θα αποτελέσει ακόμη μια δοκιμασία για την Άγκυρα που επιμένει να αρνείται τη χρήση του όρου.