ΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΣΚΕΨΗ
Αλλος ένας μύθος: είσαι ο μόνος υπεύθυνος για την ποσότητα που τρως. Νέες έρευνες αποδεικνύουν ότι αυτοί που τρώνε μαζί σου (είτε στο τραπέζι είτε μέσα από την τηλεόραση) παίζουν μεγάλο ρόλο στο αν παίρνεις θρεπτικά συστατικά ή επιπλέον κιλά.
menshealth
Είσαι καλεσμένος για γευμα σ’ ένα δωμάτιο, όπου βρισκεται άκομα ενα άτομο. Αυτό το πρόσωπο έχει πάρει οδηγίες από τους ερευνητές για το πόσο και το τι πρέπει να φάει, αλλά εσύ δεν το ξέρεις αυτό. Στο τέλος του γεύματος σου κάνουν την παρακάτω ερώτηση: «Γιατί επέλεξες να φας όσο έφαγες;». Σε περίπτωση που η απάντησή σου είναι «Εφαγα όσο και ό,τι ήθελα» ή «Εφαγα μέχρι να χορτάσω», τότε η διαίσθησή σου δεν είναι και το δυνατό σου σημείο.
«Οι συμμετέχοντες της μελέτης θεωρούν ότι έφαγαν με ελεύθερη βούληση» λέει η Sarah-Jeanne Salvy, επικεφαλής της έρευνας κι αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας. «Δεν αντιλαμβάνονται ότι επηρεάζονται από τις διατροφικές επιλογές των άλλων».
Διάφοροι άλλοι κοινωνικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες, επίσης, σε κάνουν να τρως περισσότερο. Είσαι ευάλωτος, σου εξηγεί η Salvy, γιατί μπορείς να συμμορφωθείς κοινωνικά και να δώσεις μια εικόνα του εαυτού σου μέσω των διατροφικών συνηθειών σου. Αυτό συμβαίνει υποσυνείδητα και μπορεί να επηρεάσει κάθε διατροφική επιλογή σου. «Είναι επικίνδυνο να τρως μηχανικά, χωρίς να σκέφτεσαι» λέει ο Brian Wansink, καθηγητής στο πανεπιστήμιο Κορνέλ, ο οποίος κάνει έρευνες για την απώλεια βάρους. Μάθε πώς θα πάρεις τον έλεγχο κάθε γεύματος.
Ζώνη Κινδύνου 1: Με τους Κολλητούς στο Μπαρ
Σαφώς και είσαι ένας λογικός άνθρωπος, ο οποίος είναι καλά ενημερωμένος κι απόλυτα υπεύθυνος για τις πράξεις του. Αυτό όμως δεν ισχύει όταν είσαι με τους κολλητούς σου. Ερευνα από τη Μεγάλη Βρετανία δείχνει ότι οι άντρες μπορούν να καταναλώσουν 20% περισσότερες θερμίδες όταν τρώνε μαζί με φίλους (του ίδιου φύλου) σε σχέση με όταν τρώνε χωρίς παρέα. «Εχει να κάνει κυρίως με το τι κάνουν οι γύρω σου» λέει η Salvy. «Αν οι κολλητοί σου τρώνε junk, τότε το πιθανότερο είναι να φας κι εσύ». Επίσης, οι άντρες έχουν την τάση να γίνονται ανταγωνιστικοί ακόμα και για τα νάτσος. «Κανείς δεν θέλει να είναι το αργό πιρούνι της παρέας και κάπως έτσι καταλήγεις στο τριπάκι να ακολουθείς το ρυθμό του πιο γρήγορου» σου λέει ο Chris Mohr, αθλητικός διατροφολόγος.
Εξοδος Διαφυγής
Πριν έρθει ο σερβιτόρος στο τραπέζι, ενημέρωσε την παρέα ότι θα παραγγείλεις σαλάτα με ψητό κοτόπουλο. Ορισμένοι θα αρχίσουν το δούλεμα, ενώ άλλοι θα σκεφτούν να ακολουθήσουν το παράδειγμά σου. «Ανακοινώνοντας την απόφασή σου να αρχίσεις να τρως υγιεινά είναι το πρώτο βήμα για να αλλάξεις τις διατροφικές συνήθειες όχι μόνο τις δικές σου, αλλά και των κολλητών σου» προσθέτει η Salvy.
Ζώνη Κινδύνου 2: Σε Ρομαντικό Ραντεβού
Το βασικό είναι να αντισταθείς στην αρχέγονη ανάγκη, που θέλει τον άντρα να τρώει πάντα περισσότερο. Μια μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Ιντιάνα βρήκε ότι οι άντρες που έτρωγαν με γυναίκες παράγγελναν πιάτα που είχαν κατά μέσο όρο 1.141 θερμίδες, ενώ κατανάλωναν μόνο 900 θερμίδες όταν έτρωγαν με άντρες. «Μπορεί οι άντρες να προσπαθούν να δείξουν τον ανδρισμό τους στις γυναίκες παραγγέλνοντας πιάτα με περισσότερες θερμίδες» λέει η Marci Cottingham, επικεφαλής της έρευνας.
Εξοδος Διαφυγής
Παράγγειλε με τη λογική, όχι με την τεστοστερόνη. Γι’ αυτό προτίμησε μια μερίδα μοσχαρίσιο μπιφτέκι που έχει 900 θερμίδες κι άσε το γεμιστό μπιφτέκι με τις 1.500 για άλλη φορά. Επίσης, καλό θα ήταν να μοιραστείς τα ορεκτικά με τη συνοδό σου. «Υπάρχει κάτι ερωτικό στο να μοιράζεσαι το φαγητό με μια γυναίκα» λέει η Dawn Jackson Blatner, συγγραφέας του The Flexitarian Diet. Αν είσαι ρομαντικός, δεν θα κερδίσεις μόνο εκείνη, αλλά θα γλιτώσεις και τις επιπλέον θερμίδες: «Αυτοί που τρώνε σε εστιατόρια με χαμηλό φωτισμό κι απαλή μουσική καταναλώνουν λιγότερες θερμίδες από εκείνους που τρώνε κάτω από το πολύ δυνατό φως των fast food, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Psychological Reports.
Ζώνη Κινδύνου 3: Μόνος σου Μπροστά στην Τηλεόραση
Το φαγητό μπροστά στην τηλεόραση μπορεί να κάνει ακόμα μεγαλύτερο κακό στην κοιλιά σου κι από το άραγμα με τους κολλητούς σου στο μπαρ. Μια μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης βρήκε ότι το φαγητό μπροστά στην τηλεόραση μπορεί να αυξήσει την πρόσληψη τροφών πλούσιων σε θερμίδες κατά 71%. Ακόμα χειρότερα: «Ο εγκέφαλός υποσυνείδητα συνδέει την παρακολούθηση τηλεόρασης με την κατανάλωση φαγητού κι έτσι αρχίζεις να τρως κάθε φορά που παίρνεις θέση στον καναπέ» λέει η Blatner. Κάπως έτσι αρχίζεις να τρως από συνήθεια, όχι επειδή πεινάς.
Εξοδος Διαφυγής
Για αρχή, κλείσε την τηλεόραση. «Μετά άρχισε να τρως πιο αργά, καθώς έτσι θα αισθάνεσαι περισσότερο χορτάτος» λέει ο Mohr. Επίσης, μην ξεχάσεις να αντικαταστήσεις τα πλαστικά πιάτα με κανονικά. Ερευνητές από το πανεπιστήμιο Κορνέλ βρήκαν ότι τα χάρτινα πιάτα και τα πλαστικά ποτήρια κάνουν τους ανθρώπους να αισθάνονται ότι τρώνε πρόχειρα. Ετσι υπάρχουν περισσότερες πιθανότητες να φάνε ένα «κανονικό» γεύμα αργότερα. Αν θες να τρως κάτι μπροστά στην τηλεόραση, τότε προτίμησε φιστίκια Αιγίνης. «Καθαρίζοντάς τα επιβραδύνεις την ταχύτητα που τρως και τα τσόφλια τους σου δείχνουν πόσο έχεις ήδη φάει».
Ζώνη Κινδύνου 4: Στις Οικογενειακές Συγκεντρώσεις
Τα οικογενειακά τραπέζια δεν φαίνεται να κρύβουν πολλούς διατροφικούς κινδύνους: το φαγητό είναι σπιτικό, οι μερίδες ελεγχόμενες, τρως στο τραπέζι και μπορείς να φυλάξεις ό,τι μείνει. Τίποτα, όμως, από τα παραπάνω δεν μπορεί να βοηθήσει αν πάρεις συμπλήρωμα. Μια μελέτη από το πανεπιστήμιο Κορνέλ βρήκε ότι, στα τραπέζια που το επιπλέον φαγητό ήταν σε έναν μπουφέ, οι άντρες κατανάλωσαν μέχρι και 35% λιγότερες θερμίδες σε σχέση μ’ εκείνους που το είχαν σε εύκολη πρόσβαση στο τραπέζι που κάθονταν.
Εξοδος Διαφυγής
«Ασε τις πιατέλες με τα φαγητά στην κουζίνα και σέρβιρε σε κάθε πιάτο χωριστά. Αν τα φέρεις όλα στο τραπέζι, τότε είναι πολύ εύκολο να πάρεις δεύτερη μερίδα» λέει η Blatner. Επίσης, δεσμεύσου ότι θα τρως μόνο ό,τι έχεις στο πιάτο σου και σταμάτα να απλώνεις χέρι στις μερίδες του άμαχου πληθυσμού (όπως οι γυναίκες που κάνουν δίαιτα). Μην ξεχάσεις να οργανώσεις τα γεύματα, έτσι ώστε τα υγιεινά πιάτα να σερβίρονται πρώτα. Το να ξεκινάς με σαλάτα είναι η σωστή επιλογή. Σε μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Λιντς στη Μεγάλη Βρετανία, τα άτομα που έκαναν δίαιτα και ξεκίνησαν το γεύμα τους με σαλάτα κατανάλωσαν 20% λιγότερες θερμίδες από εκείνους που άρχισαν με σκορδόψωμο.
Ζώνη Κινδύνου 5: Σε Κοινωνική Εκδήλωση
Μπορείς να λες ό,τι σκέφτεσαι όταν αράζεις με τους φίλους σου, αλλά κάποια πράγματα απαιτούν μεγαλύτερη διακριτικότητα. Οντως, η υγιεινή διατροφή μπορεί να φέρει αμηχανία σε κοινωνικές συγκεντρώσεις. Σε μια μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Σκράντον ζητήθηκε από τους συμμετέχοντες να αξιολογήσουν στοιχεία του χαρακτήρα των ανθρώπων που έτρωγαν για πρωινό είτε τυρόπιτα είτε βρώμη. Τα μέλη της πρώτης ομάδας θεωρήθηκαν περισσότερο διασκεδαστικά από τα άλλα. «Το να δείχνεις μεγαλύτερο αυτοέλεγχο από τους άλλους, έστω κι αν πρόκειται για υγιεινές διατροφικές επιλογές, αυξάνεις τις πιθανότητες για προβλήματα στις κοινωνικές σχέσεις» λέει η Julie Exline, ψυχολόγος στο πανεπιστήμιο Case Western Reserve.
Εξοδος Διαφυγής
«Μάλιστα, εκείνοι που νοιάζονται για τη γνώμη των άλλων πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί. Μπορεί να προσπαθήσεις να φας με το ζόρι μεγαλύτερη ποσότητα απ’ όση συνήθως, μόνο και μόνο για να κάνεις τους άλλους να αισθανθούν άνετα». Βγες από τη δύσκολη θέση -χωρίς να φορτωθείς με θερμίδες- με αυτήν την τακτική: μίλα με τα καλύτερα λόγια για το φαγητό, βάζοντας ταυτόχρονα στο πιάτο σου μόνο υγιεινές τροφές. Ετσι θα φανεί ότι δεν μπαίνεις στον κόπο να μετρήσεις τις θερμίδες.